Czy odzysk rozpuszczalnika się opłaca? Jak policzyć koszt i okres zwrotu

Do pierwszej kalkulacji potrzebne są przede wszystkim:

• miesięczna ilość zabrudzonego rozpuszczalnika
• miesięczna ilość kupowanego świeżego medium
• cena zakupu świeżego rozpuszczalnika
• koszt zagospodarowania odpadu
• możliwy poziom odzysku dla danego medium
• cena energii elektrycznej
• koszty materiałów eksploatacyjnych i serwisu

Oddzielnie trzeba sprawdzić organizację pracy: liczbę zmian, możliwą liczbę cykli i wielkość pojedynczego wsadu. Te dane wpływają na dobór modelu, a więc również na koszt inwestycji.

Najprostszy punkt odniesienia to typowy miesiąc pracy zakładu.

Podstawowy koszt obecnego procesu obejmuje zakup świeżego rozpuszczalnika oraz zagospodarowanie zabrudzonego medium. Jeżeli zakład ponosi dodatkowe, mierzalne koszty związane z magazynowaniem lub obsługą odpadu, również można uwzględnić je w szerszym bilansie.

Dopiero tak policzony koszt stanu obecnego warto porównywać z wariantem, w którym część rozpuszczalnika jest odzyskiwana i ponownie wykorzystywana.

Po wdrożeniu odzysku część medium wraca do obiegu. Oznacza to możliwość ograniczenia zakupów świeżego rozpuszczalnika oraz zmniejszenie ilości ciekłego odpadu przekazywanego do zagospodarowania.

Pojawiają się jednak koszty eksploatacji destylarki:

• energia elektryczna
• worki lub inne materiały eksploatacyjne właściwe dla urządzenia
• serwis i okresowa obsługa urządzenia

Dlatego wysoki procent odzysku nie oznacza automatycznie takiego samego procentu oszczędności. Wynik ekonomiczny zależy również od ceny świeżego medium, kosztu odpadu i kosztów pracy systemu.

Trzeba też potwierdzić, że jakość odzyskanego rozpuszczalnika jest odpowiednia do planowanego ponownego zastosowania. Rzeczywisty poziom odzysku zależy od medium i rodzaju zanieczyszczeń.

Najpierw należy policzyć miesięczny koszt procesu bez odzysku, a następnie miesięczny koszt po jego wdrożeniu.

Różnica pomiędzy tymi wartościami daje orientacyjną miesięczną oszczędność.

Orientacyjny okres zwrotu można następnie wyliczyć jako:

cena urządzenia netto / miesięczna oszczędność = liczba miesięcy do zwrotu

Takie obliczenie jest użyteczne do wstępnej oceny inwestycji, ale nie zastępuje weryfikacji technicznej. Wynik zależy między innymi od rzeczywistego poziomu odzysku, doboru modelu i sposobu wykorzystania urządzenia.

Największy wpływ na wynik mają:

• miesięczna ilość zużywanego i zabrudzonego rozpuszczalnika
• cena świeżego medium
• koszt zagospodarowania odpadu
• możliwy do osiągnięcia poziom odzysku
• koszt energii, materiałów eksploatacyjnych i serwisu
• wielkość i cena właściwie dobranej destylarki
• możliwość ponownego wykorzystania odzyskanego medium w zakładzie

Dlatego nie ma jednego progu ilości rozpuszczalnika, od którego destylarka zawsze jest opłacalna. Dwa zakłady zużywające podobną ilość medium mogą uzyskać zupełnie inny okres zwrotu, jeżeli różnią się ceną rozpuszczalnika, kosztem odpadu albo rzeczywistym poziomem odzysku.